Jak testować bezpieczeństwo przenośnego sprzętu elektrycznego PAT?

Dowiedz się więcej o sprawdzaniu bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych!

Podstawowym celem testowania urządzeń elektrycznych jest zapewnienie pełnego bezpieczeństwa w czasie użytkowania tego sprzętu. Częste wypadki spowodowane przez sprzęt elektryczny to:

• Porażenie prądem wywołane prze niesprawny sprzęt elektryczny
• Kontuzje przy przegrzaniu sprzętu elektrycznego
• Ogień i eksplozje

Aby uniknąć możliwego zagrożenia i ryzyka spowodowanego użyciem urządzeń elektrycznych i innych urządzeń przeprowadzana jest odpowiednia procedura badań bezpieczeństwa tych urządzeń. Testowanie urządzeń elektrycznych nie jest identycznie regulowane we wszystkich krajach. Na przykład w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Australii testowanie wszystkich urządzeń elektrycznych jest ściśle określone przepisami. Pozytywny wpływ na bezpieczeństwo w tych krajach może spowodować, że inne kraje wybiorą w przyszłości ten sam kierunek. Bezpieczeństwo urządzeń elektrycznych zależy od różnych czynników, które mogą poprawiać lub pogarszać ten stan.

Rodzaje testów bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych:

• Badanie typu
• Końcowe testowanie na linii produkcyjnej
• Testy po konserwacji
• Badania okresowe

Według norm elektrycznych urządzenia są podzielone na:

• Urządzenia elektryczne
• Medyczne urządzenia elektryczne
• Maszyny elektryczne
• Rozdzielnice elektryczne

Klasyfikacja urządzeń przez obszar zastosowania:

• Sprzęt laboratoryjny
• Urządzenia pomiarowe i regulacyjne
• Zasilacze
• Urządzenia grzewcze
• Narzędzia ręczne
• Oprawy oświetleniowe
• Elektronika konsumencka
• Technologie informacyjne i komunikacyjne (komputery, faksy, skanery, itp.)
• Przedłużacze, przewody zasilające IEC
• Sprzęt do użytku medycznego

Klasyfikacja urządzeń według klasy ochronności:

Projektując sprzęt elektryczny można podzielić go na trzy klasy. W tabeli poniżej opisane są różnice między poszczególnymi klasami.

Urządzenia przenośne - pomiary:

Kontrola wzrokowa

Wizualne badanie sprzętu jest przewidziane w celu potwierdzenia, że nie ma widocznych oznak uszkodzenia lub wad. Wyniki wizualnego sprawdzenia, w większości testerów PAT firmy Metrel, można zapisać do wykorzystania w przyszłości.

Sprawdzenie uziemienia (ciągłość przewodu ochronnego)

W czasie testu ciągłości uziemienia sprawdza się:

• Prawidłowość połączeń między przewodem PE a dostępnymi metalowymi częściami.
• Czy przewód PE w przewodzie zasilającym urządzenia nie jest uszkodzony.
• Czy nie ma oznak słabych kontaktów, korozji itp.

W czasie testu sygnał jest podłączany do styku PE przewodu zasilającego i dostępnej, uziemionej części metalowej.

Rezystancja izolacji

Rezystancja izolacji sprawdzana jest pomiędzy przewodami pod napięciem i wszystkimi dostępnymi częściami metalowymi (uziemione i izolowane). Badanie to ujawnia wady spowodowane przez zanieczyszczenia, wilgoć, pogorszenie izolacji itd.

Wysokie napięcie DC sygnału testowego jest podłączane między bolce napięciowe a styk PE przewodu zasilającego. Nie uziemione dostępne części metalowe nie są objęte niniejszym testem i są sprawdzane jako pozycje Klasy II.

Wysokie napięcie DC sygnału testowego jest podłączane między bolce napięciowe przewodu zasilającego a dostępne izolowane części metalowe.

Zastępczy prąd upływowy

Podczas testu przewody fazowy i neutralny urządzenia są zwarte a napięcie 30 - 50 V AC zostaje podłączone do tego punktu i do uziemionego przewodu (Klasa I) albo sondy podłączonej do dostępnej, przewodzącej części (Klasa I i Klasa II). Test pozwala na pomiar prądu przepływającego od przewodów zasilających do badanego punktu.

Testowy sygnał AC podłączany jest między zwarte bolce fazowe a styk PE przewodu zasilającego. Izolowane, dostępne części metalowe NIE są uwzględnione w tym badaniu i są mierzone jako elementy Klasy II.

Testowy sygnał AC podłączany jest między zwarte bolce fazowe a dostępne części metalowe.

Testy prądu upływowego

W tym teście sprawdzana jest suma prądów upływowych spowodowana przez rezystancje izolacji urządzenia (prądy rezystancyjne płynące przez materiał izolacyjny, prądy uszkodzeniowe płynące przez pogorszoną izolację) i pojemności (pojemnościowy prąd upływu). Nadmierne prądy upływu są najczęściej spowodowane pogorszeniem izolacji urządzenia (zanieczyszczenia, starzenie się, wilgotność ) lub usterek w obwodach zasilających urządzenia.

Ogólnie są mierzone trzy prądy upływu: różnicowy prąd upływowy, upływowy prąd przewodu PE (bezpośredni) i dotykowy prąd upływowy.

Test prądu upływowego przewodu PE

Urządzenie musi być włączone. Mierzony jest prąd płynący przez przewód PE urządzenia. Urządzenie musi być odizolowane od gruntu. Nieuziemione dostępne części metalowe nie są objęte tym testem. Są one uważane jako elementy klasy II i są sprawdzane w teście dotykowego prądu upływowego.

Test różnicowego prądu upływowego

Pomiary różnicowego prądu upływowego określają różnicę między prądami przewodu fazowego i neutralnego przedstawiając prawdziwą wartość prądu płynącego do ziemi.

Urządzenie musi być włączone. Prąd upływu jest mierzony jako różnica prądów w przewodach L i N. Nieuziemione dostępne części metalowe nie są objęte tym testem. Są one uważane jako elementy klasy II i są sprawdzane w teście dotykowego prądu upływowego.

Test dotykowego prądu upływowego

W tym teście mierzony jest dotykowy prąd upływu. Jest to prąd, który popłynie przez ciało do gruntu po dotknięciu izolowanych, dostępnych części metalowych.

Urządzenie musi być włączone. Mierzony jest prąd płynący przez pojedyncze dostępne metalowe elementy (każdy element osobno).

Test polaryzacji

Test służy do sprawdzenia prawidłowości polaryzacji przewodów IEC, przedłużaczy itp. Test pozwala na wykrycie zwarć, przerw lub krzyżowych połączeń.

Pomiar obciążenia i prądów upływowych za pomocą cęgów prądowych

Zalety pomiarów cęgami prądowymi:

• Sprawdzane urządzenie nie musi być odłączane od napięcia sieciowego.
• Pomiary prądu mogą być realizowane selektywnie poprzez założenie szczęk cęgów na dowolnym przewodzie.
• Poszczególne prądy można mierzyć bez rozłączania.

Cęgi prądowe są najlepiej dostosowane do:

• Testowania funkcjonalności zainstalowanych na stałe urządzeń
• Badania funkcjonalności urządzeń o prądach nominalnych &gt16 A
• Rozwiązywanie problemów w obwodach prądowych urządzeń.

Urządzenie musi być włączone. Prądy obciążenia lub upływowe mogą być mierzone w dowolnym przewodzie poprzez założenie szczęk na tym przewodzie.

Test funkcjonalny

Sprawdzanie funkcjonalności pozwala na określenie czy urządzenie działa prawidłowo. Zastosowanie bardziej wyrafinowanych przyrządów pomiarowych umożliwia testowanie obciążenia, co jest skutecznym sposobem wykrycia, czy istnieją jakieś usterki w urządzeniu.

Test PRCD

Ten test sprawdza czas zadziałania przenośnego wyłącznika RCD w przypadku gdy wystąpi usterka.

Aktywne badanie polaryzacji

Ten test zapewnia testowanie, będących pod napięciem, przewodów zabezpieczonych przenośnymi wyłącznikami PRCD.

Autosekwencje

Wszystkie testery PAT firmy Metrel mają wbudowane predefiniowane sekwencje testowe, które określają zestawy pomiarów, limity i parametry testów. Aby wybrać poprawną kolejność badania muszą być określone wstępnie typ i klasa urządzenia. Następnie muszą być znalezione wszystkie dostępne, od których zależy bezpieczeństwo, elementy przewodzące. Ponadto muszą być wybrane sekwencja, parametry i wartości graniczne. Dużą zaletą tych przyrządów pomiarowych jest to, że pomiary te można wykonać automatycznie.

Niestandardowe sekwencje testowe

W przypadku testowania nietypowych urządzeń lub urządzeń wymagających specjalnych metod testowania, które nie występuje w standardowych sekwencjach, mogą być zastosowane sekwencje opracowane przez użytkownika.

Wgrywanie projektu

Podczas ponownego testu miejsca lub lokalizacji, funkcja wgrania projektu pozwala na przesłanie do testera PAT uprzednio zapisanych danych co przyśpiesza ponowne sprawdzanie i umożliwia porównanie trendu.

Porównanie trendu

Porównanie trendu umożliwia analizę danych z różnych okresów co pozwala na prawidłową ocenę stanu urządzenia. W przypadku stwierdzenia pogorszenia się stanu urządzenia podejmuje się decyzję czy aktualna częstotliwość sprawdzania tego urządzenia jest wystarczająca.

Przewodnik weryfikacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia: VDE 701/702

Zobacz dostępne testery urządzeń przenośnych PAT w naszej ofercie

Kamil Turowski

Masz pytania lub potrzebujesz doboru rozwiązania kontrolno-pomiarowego?