11 maj 2016
Większość przyrządów pomiarowych używanych do celów zawodowych powinna posiadać dokument definiujący ich dokładność albo inaczej ich niedokładność, na podstawie którego można stwierdzić poprawne działanie takiego przyrządu pomiarowego.
Co do zasady nie ma obowiązku prawnego posiadania świadectwa wzorcowania.
Jest jednak co najmniej kilka oczywistych powodów dla których takie świadectwo należy posiadać.
Wymagania świadectw wzorcowania w firmach i normach ISO
1. Świadectwo wzorcowania jest powszechnie wymagane przez różne podmioty jak: firmy, organizacje i przedsiębiorstwa zlecające, nadzorujące i weryfikujące różnego typu pomiary, a także audytorów wykonujących audyty w firmach działających zgodnie z normami ISO.
Wyżej wymienione podmioty oraz audytorzy chcą mieć pewność że wykonane dla nich (albo pod ich nadzorem) pomiary i prace wykonane zostały rzetelnie i dokładnie, czego potwierdzeniem może być świadectwo wzorcowania zastosowanego do pomiarów przyrządu.
Świadectwa wzorcowania w awariach: ubezpieczenia i odpowiedzialność sądowa
2. W przypadku awarii działania budynku, instalacji elektrycznej, wentylacji, instalacji przeciw pożarowej, maszyny, urządzeń czy np. zatrucia produktem spożywczym i powstania w ich następstwie jakiekolwiek szkody, ubezpieczyciel, a w skrajnych przypadkach nawet sąd rozpoznający sprawę będzie wymagał aktualnych badań i pomiarów tych budynków, instalacji, maszyn bądź produktów spożywczych, a także świadectw przyrządów którymi badania takie były wykonywane. Na podstawie świadectw wzorcowania można stwierdzić ich poprawne działanie.
Brak aktualnych świadectw za okres w którym wykonano pomiary może stanowić podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania, ponieważ może zachodzić podejrzenie że przyrządy pomiarowe weryfikujące poprawność działania nie funkcjonowały sprawnie, a w skrajnych przypadkach może dojść do próby przeniesienia odpowiedzialności za zdarzenie na podmiot wykonujący badanie wadliwej instalacji, maszyny czy produktu.
Świadectwo wzorcowania stanowi pewnego rodzaju zabezpieczenie podmiotu wykonującego pomiary.
Wzorcowanie przyrządów pomiarowych w branżach: klucz do postępu i dokładności
3. Przyrządy pomiarowe obecnie są praktycznie we wszystkich typach działalności: farmacji, budownictwie, usługach, motoryzacji, produkcji, ochronie zdrowia, przemyśle spożywczym, ciepłownictwie itd. W każdej z tych dziedzin oczekuje się postępu i rozwoju co oznacza oferowanie coraz lepszych, ekonomiczniejszych, bezpieczniejszych i dokładniejszych produktów i usług. Bez wystarczająco dokładnych przyrządów pomiarowych, które leżą u podstaw produkcji lub świadczenia wszystkich rodzajów usług nie jest możliwe dokonanie takiego postępu i rozwoju. Dokładność tych przyrządów można zweryfikować jedynie przez regularne wykonywanie ich wzorcowania w laboratoriach świadczących takie usługi.
> Czy nowo zakupiony przyrząd posiada świadectwo wzorcowania?
Większość nowych przyrządów pomiarowych nie jest dostarczana ze świadectwem wzorcowania (za wyjątkiem kilku producentów przyrządów wyższej klasy). Producenci urządzeń pomiarowych nie mają obowiązku prawnego dostarczania świadectw wzorcowania wraz z oferowanymi przyrządami.
> Czy brak świadectwa wzorcowania nowego przyrząd oznacza że nie działa on poprawnie?
Celem uzyskania świadectwa wzorcowania jest dokładne określenie precyzji (albo błędu) z jaką dany przyrząd wykonuje pomiary. Każdy przyrządy ma określoną przez producenta dokładność. Przykładowo termometr może mieć dokładność ± 5°C. Oznacza to, że ten termometr wskazując 20°C może naprawdę mierzyć dowolną temperaturę z zakresu od 15°C do 25°C (np. może mierzyć 18°C wyświetlając 20°C) i będzie to zgodne z jego parametrami technicznymi. Świadectwo wzorcowania tego przyrządu pokaże nam że, np. wskazując 20°C mierzy on dokładnie 21°C a nie inną wartość z zakresu od 15°C do 25°C. Gdyby termometr mierzył dokładnie 15°C, a wskazywał 20°C to nadal działałby poprawnie wg. danych producenta, ale taki błąd należało by uznać za znaczny i zapewne jego użytkownik chciałby mieć tego świadomość.
Żeby zlecić wzorcowanie miernika wystarczy przejść na dedykowaną stronę laboratorium Merserwis: kalibracja-miernikow.pl
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy posiadanie świadectwa wzorcowania przyrządu pomiarowego jest prawnie obowiązkowe?
Co do zasady nie ma obowiązku prawnego posiadania świadectwa wzorcowania. Producenci urządzeń pomiarowych również nie mają obowiązku prawnego dostarczania ich wraz z oferowanymi przyrządami.
Jakie są główne powody, dla których warto posiadać świadectwo wzorcowania?
Istnieje kilka powodów, dla których warto posiadać świadectwo wzorcowania. Jest ono powszechnie wymagane przez firmy, organizacje, przedsiębiorstwa zlecające i audytorów ISO. Ponadto, w przypadku awarii i szkód, świadectwo może być wymagane przez ubezpieczyciela lub sąd, stanowiąc zabezpieczenie dla podmiotu wykonującego pomiary i pomagając uniknąć odmowy wypłaty odszkodowania. Jest też kluczowe dla postępu i dokładności w wielu branżach.
Kto zazwyczaj wymaga posiadania świadectw wzorcowania?
Świadectwo wzorcowania jest powszechnie wymagane przez różne podmioty, takie jak firmy, organizacje i przedsiębiorstwa zlecające, nadzorujące i weryfikujące różnego typu pomiary, a także przez audytorów wykonujących audyty w firmach działających zgodnie z normami ISO.
Jakie znaczenie ma świadectwo wzorcowania w kontekście awarii, ubezpieczeń i odpowiedzialności prawnej?
W przypadku awarii lub szkody, ubezpieczyciel, a nawet sąd, może wymagać aktualnych badań, pomiarów oraz świadectw wzorcowania przyrządów, którymi te badania były wykonywane. Brak aktualnych świadectw może skutkować odmową wypłaty odszkodowania lub próbą przeniesienia odpowiedzialności na podmiot wykonujący badanie. Świadectwo wzorcowania stanowi więc zabezpieczenie dla podmiotu wykonującego pomiary.
Czy nowo zakupiony przyrząd pomiarowy zawsze jest dostarczany ze świadectwem wzorcowania?
Większość nowych przyrządów pomiarowych nie jest dostarczana ze świadectwem wzorcowania, z wyjątkiem niektórych producentów przyrządów wyższej klasy.
Czy brak świadectwa wzorcowania dla nowego przyrządu oznacza, że działa on niepoprawnie?
Brak świadectwa wzorcowania nie oznacza, że nowy przyrząd działa niepoprawnie. Oznacza to jednak, że jego precyzja (lub błąd) w ramach zakresu określonego przez producenta nie jest dokładnie znana. Świadectwo wzorcowania precyzyjnie określa, z jaką dokładnością dany przyrząd wykonuje pomiary, np. pokazuje, że termometr wskazując 20°C, mierzy dokładnie 21°C.
Kacper Gąsecki