22 831 25 21  22 831 42 56  merserwis@merserwis.pl

Kompleksowy pomiar napięć rażenia przyrządami Metrel

Napięcia rażenia czyli niewidzialne zagrożenia w otoczeniu obiektów elektroenergetycznych

Obiekty elektroenergetyczne dedykowane do wytwarzania, przetwarzania czy dystrybucji energii z wykorzystaniem średniego i wysokiego napięcia oraz ich bezpośrednie otoczenie mogą okazać się w niektórych sytuacjach śmiertelnie niebezpieczne ze względu na możliwość wystąpienia tzw. napięć rażenia. Napięcie rażenia to różnica potencjałów pomiędzy dwoma punktami, w kontakcie z którymi, jednocześnie może znaleźć się człowiek. Różnica ta spowodowana jest przepływem prądu doziemnego o dużej wartości (np. wskutek zwarcia linii przesyłowej z konstrukcją słupa). Napięcia rażenia dzielimy na napięcia dotykowe (gdy mamy do czynienia z kontaktem bezpośrednim człowieka z obiektem pod napięciem - droga przepływu prądu rażeniowego zależy od tego, którą częścią ciała dotkniemy obiektu - najczęściej jest to ręka - noga) lub napięcia krokowe (gdy nie mamy do czynienia z bezpośrednim kontaktem z obiektem pod napięciem lecz różnica potencjału pomiędzy punktami, w których nasze stopy stykają się z podłożem jest na tyle duża, że powoduje przepływ prądu rażeniowego na drodze noga - noga).


Rozkład potencjału w otoczeniu obiektu elektroenergetycznego
Rys. 1 - Rozkład potencjału w otoczeniu obiektu elektroenergetycznego z zaznaczonymi wartościami napięć dotykowych (Uc) i krokowych (Us).


Wartość napięć rażenia występującego w otoczeniu obiektu elektroenergetycznego zależy od bardzo wielu czynników. Jednym z nich jest wartość doziemnego prądu zwarciowego dla danego obiektu (wartość ta określana jest na podstawie parametrów obiektu, zastosowanych zabezpieczeń itd.), oprócz tego są to m.in. konstrukcja instalacji uziemiającej danego obiektu oraz jej stan techniczny (instalacje podziemne podatne są na działanie zjawisk elektrochemicznych takich jak korozja), czy warunki środowiskowe występujące w chwili wystąpienia zwarcia doziemnego. Wartości napięć rażenia w danych warunkach środowiskowych można w rzetelny, a przy tym dość prosty i bardzo bezpieczny sposób zbadać korzystając z nowoczesnych narzędzi pomiarowych oferowanych przez firmę Metrel, które zostaną pokrótce omówione w dalszej części artykułu.

Problematyka pomiarów napięć rażenia - czyli bezpieczeństwo i wygoda obsługi kontra dokładność pomiarów

System Metrel MI 3295 (składający się z wymuszalnika MI 3295S i woltomierza MI 3295M) na przestrzeni ostatnich kilku lat zrewolucjonizował wykonywanie w Polsce pomiarów napięć rażenia. Między innymi dzięki stosunkowo niewielkiej masie wymuszalnika MI 3295S (29,5 kg), bezpieczeństwu i prostocie obsługi oraz niezawodności i dużej dokładności wykonywanych pomiarów szybko stał się hitem sprzedażowym znajdując setki nabywców w Polsce.

Na czym więc dokładnie polega innowacyjność tego systemu?
Przyrząd pracuje w technologii “3x55” generując sygnał o napięciu maksymalnym 55 V, częstotliwości 55 Hz (sinusoida) oraz maksymalnym prądzie 55 A. Dzięki zastosowaniu napięcia pomiarowego, które w żadnym momencie pomiaru nie przekracza 55 V przyrząd jest bardzo bezpieczny dla operatora. Obniżenie wartości napięcia pomiarowego do poziomu 55 V było możliwe dzięki zastosowaniu innowacyjnego (omówionego pokrótce w poprzednim akapicie) sposobu pomiaru napięć rażenia. Zastosowanie częstotliwości 55 Hz i precyzyjnego woltomierza pozwala skutecznie odfiltrować zakłócenia sieciowe (w związku z czym do wykonania precyzyjnego pomiaru wystarczy, aby prąd pomiarowy wynosił przynajmniej 200mA). Oznacza to znaczne ułatwienie pomiarów napięć rażenia w przypadku braku w najbliższym otoczeniu uziemień pomocniczych o niskiej rezystancji uziemienia. Wystarczy zastosować jedną lub kilka prądowych sond pomocniczych, by bez zwiększania napięcia pomiarowego (czyli bez konieczności rezygnowania z bezpieczeństwa obsługi) wymusić prąd umożliwiający rzetelne pomiary.

Schematy połączeń do pomiarów napięć dotykowych i krokowych:


Schemat pomiaru napięcia krokowego przyrządem Metrel MI 3295
Rys. 2. Schemat pomiaru napięcia krokowego przyrządem Metrel MI 3295



Schemat pomiaru napięcia dotykowego przyrządem Metrel MI 3295
Rys. 3. Schemat pomiaru napięcia dotykowego przyrządem Metrel MI 3295


Niezależnie od tego czy przyrządem Metrel MI 3295 chcemy mierzyć napięcie dotykowe czy krokowe - schemat podłączenia wymuszalnika MI 3295S jest taki sam. W pierwszej kolejności należy zbudować obwód, w którym wymuszany będzie prąd pomiarowy. Złącze C1 wymuszalnika podłączamy do badanego obiektu - natomiast złącze C2 do elektrody pomocniczej C2 (może to być sonda prądowa lub kilka sond połączonych równolegle z wyposażenia MI 3295 lub autonomiczny - niepołączony metalicznie z uziemieniem badanego obiektu - uziom innego obiektu). Po zbudowaniu pętli prądowej uruchamiany zostaje generator. Prąd generowany musi wynosić przynajmniej 200 mA (jeśli jest mniejszy należy sprawdzić połączenia lub zwielokrotnić ilość sond / zmienić miejsce wbicia / zmienić dobór naturalnych uziemień innych obiektów. Im większy prąd pomiarowy tym większa dokładność pomiarów, jednak uzyskiwanie bardzo dużych wartości prądów może oznaczać metaliczne połączenie pomiędzy uziomem badanym a uziomem pomocniczym.

Po uzyskaniu w pętli prądu o wartości powyżej 0,2 A, możemy przystąpić do pomiarów woltomierzem Metrel MI 3295M napięć dotykowych oraz krokowych. W przypadku napięć krokowych, napięcie będzie badane pomiędzy dwiema sondami odważnikowymi (lub płytami na których trzeba stanąć) rozmieszczonymi w odległości 1 m. od siebie (rys. 2), a w przypadku napięć dotykowych pomiędzy uziemioną, dostępną częścią przewodzącą badanego obiektu - a połączonymi razem sondami odważnikowymi lub płytami na których trzeba stanąć. Po przygotowaniu stanowiska pomiarowego zgodnie ze schematem należy jeszcze przed rozpoczęciem pomiaru wprowadzić do przyrządu kluczowe dane, które posłużą do obliczeń napięcia rażenia. Dane te obejmują rezystancję wewnętrzną woltomierza (przyjmowana wartość 1kΩ -- jako przyjmowana do obliczeń wartość rezystancji ciała człowieka), wartość prądu wymuszanego przez stację (możliwość przesłania wartości płynącego prądu bezpośrednio ze stacji dzięki możliwości wykonania synchronizacji przed pomiarami za pomocą połączenia kablowego), wartość spodziewanego prądu zwarcia doziemnego dla danego obiektu (wartość pozyskiwana od zarządcy/administratora badanego obiektu). Wartość napięć rażenia jest automatycznie obliczana z proporcji wartości obu prądów i wartości zmierzonego napięcia dla wartości prądu wymuszanego przez stację MI 3295S gdzie obliczone napięcie dotykowe lub krokowe jest równe napięciu zmierzonemu pomnożonemu przez wartość maksymalnego spodziewanego prądu doziemnego i podzielonego przez wartość prądu generowaną podczas pomiaru.

Jeśli prądy zmienią się podczas wykonywania pomiarów, po ich zakończeniu możemy przeprowadzić ponowną synchronizację w celu przeliczenia wyników do wartości prądu płynącego w momencie wykonywania pomiarów, co sprawi, że wynik pomiarów będzie jeszcze bardziej dokładny. W taki sposób otrzymujemy miarodajne wyniki pomiaru napięć rażenia, które możemy zapisać i poddać głębszej analizie w oprogramowaniu Metrel ES (o czym szerzej w kolejnym akapicie).

Pomiar rozkładu potencjału w gruncie, pomiar prądów płynących poszczególnymi gałęziami i współpraca z oprogramowaniem Metrel ES Manager - czyli udoskonalona wersja sprzętowa woltomierza MI 3295M.

Od września 2018 roku dostępna jest w sprzedaży nowa wersja sprzętowa woltomierza Metrel MI 3295M, która stanowi również część wyposażenia zestawu MI 3295. Model po faceliftingu zyskał dodatkowe złącze pomiarowe do podłączenia cęgów pomiarowych oraz dodatkowe funkcje pomiarowe: pomiar potencjału oraz prądu właśnie metodą cęgową. Pomiar potencjału ma na celu określenie obszaru, na którym występuje oddziaływanie pochodzące od przepływu prądu oraz wartości potencjału badanych punktów względem mierzonego obiektu. Pomiar wykonywany jest w konfiguracji wymuszalnika - jak do pomiarów napięć rażenia:

Schemat połączeń do pomiaru rozkładu potencjału w gruncie
Rys. 4. Schemat połączeń do pomiaru rozkładu potencjału w gruncie

Rozmieszczenie sond podczas pomiaru rozkładu potencjału
Rys. 5. Rozmieszczenie sond podczas pomiaru rozkładu potencjału


Po udanym wymuszeniu prądu w pętli prądowej - za pomocą sondy napięciowej podłączonej do woltomierza MI 3295M badany jest gradient potencjału wokół badanego obiektu jak na Rys. 5.
Oprócz pomiarów potencjału, dodatkową funkcjonalnością, jak wspomniano na początku tego akapitu jest pomiar prądu cęgami sztywnymi A1018 lub giętkimi A1587. Pomiar prądu może odbywać się dla wybranej częstotliwości 50 Hz, 55 Hz, 60 Hz lub może być mierzona wartość TRMS mierzonego sygnału. Dzięki takiemu rozwiązaniu cęgi mogą mierzyć zarówno prądy pochodzące bezpośrednio z sieci (50 Hz lub 60 Hz) lub indukowane za pomocą wymuszalnika MI 3295S (55 Hz), co przekłada się na możliwość pomiaru prądów indukowanych, jak i wymuszanych w poszczególnych gałęziach systemu (noga słupa, odgałęzienie instalacji uziemiającej).
Pomiar rozpływu prądów indukowanych przez sieć w poszczególnych gałęziach układu uziemiającego (częstotliwość 50 Hz lub 60 Hz) za pomocą cęgów sztywnych A1018 lub giętkich A1587
Rys. 6. Pomiar rozpływu prądów indukowanych przez sieć w poszczególnych gałęziach układu uziemiającego (częstotliwość 50 Hz lub 60 Hz) za pomocą cęgów sztywnych A1018 lub giętkich A1587.

Pomiar rozpływu prądów wymuszanych generatorem MI3295S w poszczególnych gałęziach układu uziemiającego (częstotliwość 55 Hz) za pomocą cęgów sztywnych A1018 lub giętkich A1587.

Rys. 7. Pomiar rozpływu prądów wymuszanych generatorem MI3295S w poszczególnych gałęziach układu uziemiającego (częstotliwość 55 Hz) za pomocą cęgów sztywnych A1018 lub giętkich A1587.


Dzięki użyciu cęgów pomiarowych możemy szybko zdiagnozować, jaka część składowa prądu płynie przez poszczególne gałęzie instalacji uziemiającej i w ten sposób uzyskać informację np. o skorodowanym połączeniu uziemiającym. Skrajnie nierównomierne obciążenie prądem zwarciowym poszczególnych odnóg może w konsekwencji doprowadzić nawet do uszkodzenia konstrukcji instalacji lub konstrukcji obiektu.

Oprócz tego przyrządy MI 3295 od tej pory są obsługiwane przez nowsze oprogramowanie dla komputerów PC. Używany od kilku lat program HV Link został zastąpiony nowocześniejszym - Metrel Electrical Safety Manager (dostępnym w pełni w języku polskim) pozwalającym na obróbkę danych, wydruk raportu czy eksport danych do formatu MS Excel lub XML. Nowe mierniki posiadają także poprawioną instrukcję obsługi oraz kilka drobnych poprawek. Nowe woltomierze MI 3295M są w pełni kompatybilne ze starszymi stacjami MI 3295S i mogą być stosowane zamiennie.


Wykonywanie pomiarów napięć rażenia za pomocą Metrel MI 3290 Earth Analyser


Metrel MI 3290 Earth Analyser


Najnowszym i najbardziej zaawansowanym technologicznie przyrządem do kompleksowej analizy uziemień obiektów elektroenergetycznych dostępnym na rynku jest Metrel MI 3290 Earth Analyser. Pozwala on na dokładne badania elementów układu (bez jakiejkolwiek ingerencji w instalację uziemiającą!) dzięki zaawansowanym funkcjom pomiarowym, zastosowaniu cęgów sztywnych i giętkich oraz możliwości wykonywania pomiarów częstotliwościami od 55 Hz do 25 kHz. Więcej informacji o wszystkich funkcjonalnościach tego przyrządu można znaleźć tutaj.

W tym miejscu skupimy się tylko na pomiarach napięć rażenia. Specjalnie do tego celu dedykowane są wersje Metrel MI 3290 GF, GX1 lub GX4, które zawierają na wyposażeniu woltomierz MI 3295M (identyczny jak w zestawie MI 3295). Każda z wymienionych wersji może w niektórych warunkach z powodzeniem zastąpić wymuszalnik MI 3295S i samemu generować sinusoidalny prąd pomiarowy o częstotliwości 55 Hz. Maksymalne napięcie wyjściowe wynosi maksymalnie 40V a więc także mamy do czynienia z bardzo bezpiecznym narzędziem pomiarowym. Mniejsza jest także moc generatora (maksymalny prąd pomiarowy 250 mA), ale dzięki połączeniu z nowym woltomierzem MI 3295M i bardzo precyzyjnemu pomiarowi generowanego prądu (pomiar z rozdzielczością 1mA), miarodajne wyniki pomiarowe uzyskuje się już przy wymuszeniu prądu o wartości ok 50 mA. Dzięki temu, że do wykonania dokładnych pomiarów wystarczy prąd o tak niskiej wartości, gabaryty i przede wszystkim waga urządzenia mogły zostać znacznie zmniejszone. Mniejsze zapotrzebowanie na moc umożliwiło także zasilanie przyrządu z wewnętrznego akumulatora i całkowite wyeliminowanie potrzeby stosowania zewnętrznych źródeł energii (czyli np. agregatów prądotwórczych). Sprawia to, że MI 3290 Earth Analyser w wersji GF lub GX1/GX4 znakomicie sprawdza się przy pomiarze napięć rażenia w otoczeniu trudno dostępnych małych obiektów elektroenergetycznych.

Sama zasada pomiaru jest praktycznie identyczna jak w przypadku wymuszania prądu za pomocą stacji MI 3295S  - z tym, że jak już wspomniano, do wykonania pomiaru wystarczający jest niższy prąd pomiarowy rzędu 50 mA (200 mA dla MI 3295S).

Schemat pomiaru napięcia dotykowego przyrządem Metrel MI 3290 z wykorzystaniem woltomierza MI3295Rys. 8. Schemat pomiaru napięcia krokowego przyrządem Metrel MI 3290 z wykorzystaniem woltomierza MI3295

Schemat pomiaru napięcia dotykowego przyrządem Metrel MI 3290 z wykorzystaniem woltomierza MI3295Rys. 9. Schemat pomiaru napięcia dotykowego przyrządem Metrel MI 3290 z wykorzystaniem woltomierza MI3295


W pierwszej kolejności budujemy obwód, w którym wymuszany będzie prąd pomiarowy. Złącze E przyrządu MI 3290 podłączamy do badanego obiektu - natomiast złącze H do elektrody pomocniczej  (podobnie jak dla MI 3295S może to być sonda prądowa lub kilka sond połączonych równolegle lub autonomiczny - niepołączony metalicznie z uziemieniem badanego obiektu - uziom innego obiektu). Po zbudowaniu pętli prądowej uruchamiany zostaje generator. Prąd generowany musi wynosić przynajmniej 50 mA (jeśli jest mniejszy - w celu zwiększenia jego wartości należy sprawdzić połączenia, zwielokrotnić ilość / zmienić miejsce wbicia sond lub zmienić dobór naturalnych uziemień innych obiektów). Im większy prąd pomiarowy tym większa dokładność pomiarów, lecz określoną w specyfikacji dokładność osiągamy już od wartości właśnie 50 mA. Po uzyskaniu w pętli prądu o wartości powyżej tej wartości możemy przystąpić do pomiarów napięć dotykowych oraz krokowych woltomierzem MI 3295M. W przypadku napięć krokowych napięcie będzie badane pomiędzy dwiema płytami, na których trzeba stanąć rozmieszczonymi w odległości 1 m. od siebie (rys. 8). Natomiast w przypadku napięć dotykowych, pomiędzy uziemioną, dostępną częścią przewodzącą badanego obiektu, a połączonymi razem płytami na których trzeba stanąć (sondy odważnikowe dostępne są jako opcja).

Po przygotowaniu stanowiska pomiarowego zgodnie ze schematem należy (jeszcze przed rozpoczęciem pomiaru) wprowadzić do przyrządu dokładnie te same kluczowe dane co w przypadku korzystania z MI 3295, które posłużą do obliczeń napięcia rażenia. Dane te obejmują rezystancję wewnętrzną woltomierza (przyjmowana wartość 1kΩ jako wartość rezystancji ciała człowieka przyjmowanej do obliczeń), wartość prądu wymuszanego przez MI 3290, wartość spodziewanego prądu zwarcia doziemnego dla danego obiektu (wartość pozyskiwana od zarządcy/administratora badanego obiektu). Wartość napięć rażenia jest automatycznie obliczana z proporcji wartości obu prądów i wartości zmierzonego napięcia dla wartości prądu wymuszanego przez MI 3290 Earth Analyser gdzie obliczone napięcie dotykowe lub krokowe jest równe napięciu zmierzonemu pomnożonemu przez wartość maksymalnego spodziewanego prądu doziemnego i podzielonego przez wartość prądu generowaną podczas pomiaru. Wyniki pomiaru oczywiście możemy zapisać i poddać głębszej analizie w oprogramowaniu Metrel ES Manager.

Dwa przyrządy różniące się parametrami wymuszalnika - który do jakich zastosowań?

Chociaż zasada wykonywania pomiarów z użyciem woltomierza MI 3295M jest identyczna w przypadku obu przyrządów to główną różnicą jest typ generatora. W przypadku przyrządu MI 3295 Step/Contact Voltage Measuring System - generator MI 3295S może generować maksymalnie 55A przy napięciu 55V, natomiast w przypadku MI 3290 Earth Analyser generator może wytwarzać maksymalnie 250 mA przy napięciu 40V.

Z jednej strony stosowanie stacji MI 3295S z większą mocą generatora zapewnia szerszy wachlarz zastosowań - z drugiej strony generator ten jest dość ciężki (29,5 kg) i wymaga stosowania zewnętrznego zasilania, co w niektórych warunkach (np. na terenach grząskich) wiąże się z dużymi niedogodnościami transportowymi, przy czym możliwe jest, że pełna moc generatora może nie być wykorzystywana ze względu na warunki glebowe. Jak znaleźć więc złoty środek i dobrać przyrząd odpowiedni do warunków, w których pomiary napięć rażenia będziemy wykonywać? Dokładna odpowiedź na to pytanie jest trudna, ponieważ na możliwość zastosowania każdego z tych przyrządów wpływa bardzo wiele czynników (m.in. dostępność obiektu, wielkość obiektu, rozległość układu uziemiającego, impedancja uziemienia badanego obiektu, rezystywność gruntu, rezystancja uziemienia sond pomocniczych).

Można jednak z dość dużym prawdopodobieństwem oszacować, że w przypadku badania napięć rażenia w otoczeniu mniejszych obiektów, których średnica układu uziemiającego nie przekracza 50 metrów (czyli w praktyce słupy oraz mniejsze podstacje) - rzetelny i miarodajny pomiar może być z powodzeniem przeprowadzany zarówno przez MI 3290 Earth Analyser jak i MI 3295 Step/Contact Voltage Measuring System. Do takich zastosowań, szczególnie w trudnym terenie, polecany jest MI 3290 właśnie ze względu na niską masę (6 kg bez akcesoriów) i brak konieczności zasilania z zewnątrz. Ze względu na dokładność z jaką mierzony jest generowany prąd w przypadku MI 3290 prądem wystarczającym do wykonania rzetelnego pomiaru jest 50 mA, a w przypadku MI 3295 jest to 200 mA. Jeśli mamy do czynienia z obiektem większym (średnica uziomu większa niż 50 m.) generator stosowany w przyrządzie MI 3290 może być niewystarczający (różnica potencjałów w przypadku pomiaru szczególnie napięcia krokowego przy dalszych odległościach może być na tyle niska, że nie da się jej rzetelnie zmierzyć). W takiej sytuacji pozostaje użycie generatora MI 3295S.

Jeśli więc pomiary wykonujemy wyłącznie na małych obiektach jak słupy, możemy zastosować przyrząd lekki i bardziej mobilny ze względu na gabaryty i brak konieczności zasilania zewnętrznego jakim jest MI 3290 Earth Analyser. Natomiast jeśli pomiary wykonujemy na obiektach większych - wtedy z pomocą przyjdzie nam MI 3295 Step/Contact Voltage Measuring System.

Podsumowanie

W niniejszej publikacji przedstawiono opis pomiarów napięć rażenia przy zastosowaniu dwóch nowoczesnych przyrządów pomiarowych firmy Metrel. Słoweński producent od ponad 60 lat produkuje najwyższej klasy przyrządy pomiarowe, dbając o to aby przyrządy te były dokładne i zapewniały bezpieczeństwo użytkownikom. Takimi właśnie przyrządami są przedstawione MI 3290 Earth Analyser oraz MI 3295 Step/Contact Voltage Measuring System. Użycie przyrządu MI 3290 ze względu na małe gabaryty, wagę i zasilanie bateryjne zalecane jest do pomiarów napięć rażenia obiektów gdzie średnica układu uziemiającego nie przekracza 50 m. Natomiast do badania większych obiektów ze względu na moc generatora zalecane jest użycie przyrządu MI 3295. Oba przyrządy sprzedawane są z 24-miesięczną gwarancją producenta oraz dostępne są w pełnej polskiej lokalizacji (czyli z polskim menu, instrukcją obsługi oraz świadectwem wzorcowania). Oficjalnym przedstawicielem firmy Metrel w Polsce jest firma Merserwis z siedzibą w Warszawie - zapewniająca wsparcie techniczne, szkolenia z obsługi oraz serwis gwarancyjny i pogwarancyjny dla tych przyrządów.

 

 

dotpay

Szczególnie polecamy

Z naszej oferty szczególnie polecamy aparaturę do pomiaru jakości energii elektrycznej: analizatory jakości energii i zasilania oraz analizatory parametrów sieci

Przyrządy wykorzystywane w laboratoriach i warsztatach: autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, rezystory i oporniki suwakowe, oscyloskopy, zasilacze

Aparaturę dla branży energetycznej: przekładniki prądowe, kondensatory, systemy oceny efektywności energetycznej

Aparaturę do automatyki i kontroli: regulatory temperatury, wskaźniki tablicowe, rejestratory temperatury, termometry ostrzowe i inne...

Dystrybucja

Firma Merserwis jest bezpośrednim dystrybutorem w Polsce firm: Metrel, Kimo Instruments, Audio Precision, Circutor, Graphtec, Hanyoung, Lascar Electronics, Keysight.

Jesteśmy również krajowym dystrybutorem firm: Sonel, Lumel, Czaki Thermoproduct, Era Gost, RelPol, Tanel, Budenberg, Meatest i wielu innych...

Zapewniamy doradztwo, szkolenia, prezentacje oraz wzorcowanie aparatury kontrolno-pomiarowej i serwis gwarancyjny oraz pogwarancyjny.

Dane kontaktowe

Merserwis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Sp. k.
ul. Gen. Wł. Andersa 10
00-201 Warszawa, Polska
NIP: 5260058571

Kontakt
Tel: 22 831 25 21, 22 831 42 56
Fax: 22 887 08 52
E-Mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Godziny pracy
Salon Sprzedaży: Pon. - Pt. 8:00-16:00
Serwis Aparatury: Pon. - Pt. 8:00-16:00
Laboratorium Wzorcujące: Pon. - Pt. 8:00-16:00